Stout

Uit etiwiki
Naar navigatie springenNaar zoeken springen

Stout is een biersoort die wordt gekenmerkt door een donkerbruine tot zwarte kleur en een enigszins branderig bittere smaak door het gebruik van gebrande of geroosterde mout. Er bestaan zowel hooggegiste als laaggegiste varianten.

Stout is een variant van de biersoort porter, die in mindere mate dezelfde kenmerken bezit. De eerste stout werd gemaakt in Londen rond 1730. Lange tijd bleef het een Engelse bierstijl, met varianten als 'Russian imperial stout' en 'milk stout', ook wel 'sweet stout' genaamd. De bekendste stout wordt echter gemaakt door de Ierse brouwer Guinness. Dit type stout wordt ook wel 'bitter stout' of 'dry stout' genoemd.

Tot de Tweede Wereldoorlog hadden veel Nederlandse brouwers een stout in hun assortiment. De belangrijkste hiervan waren De Zwarte Ruiter (Maastricht) en Van Vollenhoven (Amsterdam). Mede door de expansie van de grote firma's Heineken en Amstel en de daarmee samenhangende opkomst van de pils zijn deze geleidelijk allemaal van de markt verdwenen. Heineken brouwde onder de naam Van Vollenhoven sinds de overname van de gelijknamige brouwerij nog tot 2004 kleine hoeveelheden stout. Van 2006 t/m 2012 werd door Brouwerij De Schans in Uithoorn, met toestemming van Heineken, jaarlijks een Van Vollenhoven Stout gebrouwen, gebaseerd op het oorspronkelijke recept. Sinds 2013 werkt Stichting De Gekroonde Valk, de licentiehouder van het betreffende biermerk, samen met Stadsbrouwerij de Wittenburg in Zevenaar en brengt Brouwerij De Schans haar stoutbier onder een eigen merknaam op de markt.

Advertentie uit 1880. Nederlands stout is minstens zo goed als het origineel.
Etiket van Brouwerij het Hert

Het van oorsprong Britse stout wordt al eeuwen in Nederland gedronken. De vroegste advertentie voor "London Dubbeld Brown Stout" stamt uit 1814. In Nederland werd ook wel stout gebrouwen, maar dit Engelsche bier haalde het niet bij het origineel. In advertenties benadrukken handelaars dat het stout in Engeland is afgevuld en beslist geen Hollandsch stout betreft. Daar komt verandering in als Van Vollenhoven begint met het brouwen van een eigen stout. In 1880 wordt aan de brouwerij een inrichting bijgebouwd tot het fabriceren van stout. Ook brouwerij Het Hert uit Vlijmen brouwde destijds een populaire stout, het Corman's Extra Stout. Er was kritiek op het etiket omdat het met de rode ruit te veel zou lijken op de etiketten van de Engelse brouwerij Bass & Co. Wie denkt dat gezondheidsclaims op voedingsmiddelen een modern verschijnsel is, vergist zich. Er is geen ander bier dat zo versterkend is dat de heren doctoren het zelfs aanbevelen. Nog voor de eeuwwisseling werd ook Nederlands stout gebrouwen door De Haan & Sleutels, Het Haantje, Het Scheepje, ZHB, Deli, Oranjeboom, De Hengeloosche, Lans (Het Hert Haarlem), DAVP (Deventer), Luitingh (groningen) en De 3 Hoefijzers.

1920 De Zwarte Ruiter. 1922 Amstel Super Stout

1924 (87)... onder constructie


Aanbevolen door H.H. doctoren